بروز خسارت و نحوه جبران آن در حقوق اسلام

آخرین اخبار فروشگاه

بروز خسارت و نحوه جبران آن در حقوق اسلام

بروز خسارت و نحوه جبران آن در حقوق اسلام

دسته: فقه و حقوق اسلامی

بازدید: 12 بار

فرمت فایل: doc

حجم فایل: 117 کیلوبایت

تعداد صفحات فایل: 123

بیمه

قیمت فایل فقط 9,000 تومان

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود.

پرداخت و دانلود

این فایل فهرست ندارد

چكیده:

مسأله بروز خسارات و نحوه جبران آن از دیرباز بشریت را به فكر این انداخت تا نسبت به ایجاد منبع تامین كننده خسارات به خصوص در مواردیكه با تنگدستی و ناتوانی یا مجهول بودن و عدم دسترسی به عامل ورود زیان اقدام نمایند و از طریق گسترش فكر تعاون و همیاری بین مردم و دخالت دولت ها در پرداخت و جبران ضرر و زیان از طریق تاسیس نهاد بیمه و گسترش صندوق های تعاون اجتماعی و با توسعه مسئولیت های جمعی به جای مسئولیت فردی كوشید تا حتی الامكان خسارات ناشی از مسئولیت مدنی اشخاص در مواردیكه خطا و تقصیر عامل ورود زیان چه به عنوان یك فرد و شخص حقیقی اجتماع و چه از طریق یك شخص حقیقی یا حقوقی زیر مجموعه حاكمیت دولت ها را بلا جبران نگذارد اهمیت این موضوع به خصوص در حقوق اسلام از طریق ایجاد قواعد فقهی و مبانی جدید جبران خسارات منجر به  ایجاد نهادهای جایگزین جهت پرداخت ضرر و زیان اشخاص گردید.

مبانی و مفاهیم مسئولیت مدنی

شناخت مفهوم بیمه مسئولیت مدنی كه ما در نهایت در صدد بررسی تأثیرات آن بر نهاد وزین حقوق مسئولیت مدنی می باشیم در گروه تجزیه اركان تشكیل دهنده و جایگاه آن می باشد. بررسی جایگاه این تأسیس حقوقی با اشاره به تعریف اهمیت و مقایسه با مفاهیم مشابه ضروری است. حقوق كشورهای پیشرفته در این زمینه باید مورد توجه قرار گیرد. قلمرو آن شناخته بشود بنابراین مبحث مربوط به مفاهیم و مبانی ضمن 2 گفتار بدین شرح مطالعه می كنیم.

1- جایگاه بیمه مسئولیت مدنی (غیر قراردادی)

2- مبانی و قلمرو بیمه مسئولیت مدنی

مبحث اول: جایگاه بیمه مسئولیت مدنی

مطالعه در مورد جایگاه یك نهاد یا تأمین حقوقی به معنی شناخت مفاهیم اولیه و ضروری و تحلیل آن به عناصر جزئی تشكیل دهنده و سلطه بر تحولات تاریخی آن نهاد می باشد بیمه مسئولیت مدنی كه برای پوشش دادن به زیان های ناشی از فعالیت‌های متعدد اجتماعی، حیات اجتماعی و حقوقی یافته است به محور مسئولیت مدنی قرار گرفته و شناخت دقیق آن منوط به تحلیل مسئولیت مدنی و قلمرو آن است. چتری كه برای حمایت از زیان دیده و و عامل زیان افراشته شده است. و مانع از فرو افتادن باران سیل آسا بر دارایی اشخاصی می شود. بدون یافتن مفهوم تحت حمایت خود، قادر به این تكفیك نیست. در كنار این مسایل، تاریخ تحولات بیمه مسئولیت مدنی از زمان تكوین، تا پیشرفت های قرن اخیر كه قلمرو خود را نسبت به بسیاری از انواع مسئولیت گسترش داده، شاخه های مختلف آن در نور دیده بسیار حایز اهمیت است. قواعد حقوق، قواعدی اجتماعی هستند و بستر زندگی خود را در پرتو اجتماع و تحولات آن می بیند بنابراین بررسی تحولات زندگی بیمه مسئولیت غیر قراردادی یا مدنی كه در بسیاری از زمینه ها جای مسئولیت غیر قراردادی را اشغال نموده است امری مهم تلقی می شود هر چند تحقیق در این زمینه نیازمند بررسی تخصصی این تحولات می باشد و علاقه مندان می توانند به منابع تدوین شده در این زمینه مراجعه نمایند به این حال، زاویه دید در بحث، صرفاً تاریخی نیست و متضمن بررسی تطبیقی در حقوق برخی از كشورها می باشد و سیر بیمه مسئولیت مدنی و تأمین اجتماعی را به صورت هماهنگی در جهت یاری رساندن به حقوق مسئولیت مدنی نشان می دهد.

گفتار اول : مفهوم مسئولیت مدنی (غیر قراردادی)

1- تعریف مسئولیت مدنی: مسئولیت مدنی، یا غیر قراردادی، عنوانی است كه برای بیان تعهد شخص مبنی بر جبران خسارت ناروایی كه به دیگری وارد شده استفاده
می شود به عبارت بهتر در هر مورد كه شخص ناگزیر از جبران خسارت دیگری باشد، می گویند در برابر او مسئولیت مدنی دارد زندگی اجتماعی از زمانی كه برخورد فعالیت های مختلف را از سوی اشخاص و اشیاء به خود دیده با عنوان تعهد به جبران زیان و مسئولیت مدنی متقارن شده است اصل لزوم جبران خسارت كه به عنوان یكی از 3 اصل اجتماعی معرفی شده  و قواعد آن رفته رفته سایر قواعد را در بر می گیرد. مهمترین مظهر خود را در مفهوم مسئولیت غیر قراردادی می بیند بدیهی است تا زمانی كه عملی در خارج محقق بشود. اثری ملموس نخواهد داشت. تفكر و نیت درست یا نادرست در حوزه علم اخلاق قرار گرفته و وقتی جواز و رود به  دنیای حقیقی را می گیرد كه در خارج متبلور گردد. این همان چیزی است كه از آن به فعل زیانبار یا تحقق عمل خارجی یاد می كنیم و در حقیقت موتور حركت برای تحقق مسئولیت مدنی می باشد. البته عمل فاعل خواه به صورت فعل مثبت یا ترك فعل باشد یا نباشد. صلاحیت بررسی در این حوزه از حقوق را دارد و حتی نیازی به برخورد فیزیكی و مادی عمل شخص با جسم زیاندیده یا مال او نیست به موجب ماده 326 قانون مجازات اسلامی: «هر گاه كسی دیگری را بترساند و موجب فرار او گردد و آن شخص، در حال فرار، خود را از جای بلندی پرت كند یا به درون چاهی بیفتد و بمیرد در صورتی كه آن ترساندن موجب زوال اراده و اختیار و مانع تصمیم او گردد ترساننده ضامن است» آنچه مهم است، ارتكاب عملی است كه بر طبق قواعد پذیرفته شده حقوق مسئولیت مدنی، مفهوم عینی و خارجی پیدا كند و حتی اموری مانند خواب مصنوعی، هیپنوتیزم یا برخی از انواع سحر و جادو می نوانند سبب اطلاق فعل زیان بار، یا عمل خارجی شود. البته وصف ناروا بودن فعل زیانبار در نظریات مختلف با عناوین تقصیر، خطرناك بودن عمل و حمایت از حقوق زیان دیده (نظریه تضمین حق) برای بررسی اعمال موجد مسئولیت مورد پذیرش قرار گرفته و مسئولیت غیر قراردادی تابعی از صرف ارتكاب عمل زیانبار نیست هر چند در ادامه ذكر خواهد شد كه به این سمت گرایش پیدا كرده است. شیوع بیمه های مسئولیت و تأمین اجتماعی تحولی در این زمینه بوجود آورده است.

قواعد فقهی

1- قاعده لاضرر

قبل از بیان مفهوم قاعده « لاضرر و لاضرار فی الاسلام»  است به دو مطلب كه در فهم آن مؤثر است اشاره كنیم. مطلب اول اینكه در بعضی از روایات ذكر شده، كلمه «فی الاسلام» نیز پس از لاضرر و لاضرار آمده است آیا قید مذكور در متن روایت واقعاً وجود داشته است به گونه ای كه اگر استظهار مطلبی متوقف بر وجود آن قید بود به آن ملتزم شویم یا وجود این قید ثابت نیست.

اگر چه برخی از فقهاء مانند میرزای نائینی بحث مذكور را خالی از فایده می دانند اما حقیقت امر اینست كه در مفاد و مفهوم حدیث تأثیر دارد زیرا «فی الاسلام» از نظر نحوی جارومجرور است و برای كامل شدن معنای آن باید كلمه «موجودٌ» مقدر باشد و مفهوم حدیث این خواهد شد كه در اسلام ضرر وجود ندارد و طبعاً با نظریه ای كه لا را نافیه می داند و وجود حكم ضرری را نفی می كند سازگارتر است و در صورتی كه لا را ناهیه بدانیم معنی این می شود «در اسلام به یكدیگر ضرر نرسانید» كه طبعاً مفهوم روشنی نیست. پس از بررسی و تحقیق در مورد سند و مفهوم روایات وارد در این موضوع می توان معتقد شد كه چنین قیدی مربوط به خود روایت نیست زیرا قید مزبور فقط در چند حدیث مرسل آمده است و برخی از آنها بدون قید نیز روایت شده است و احتمال دارد ناقل حدیث آنرا افزوده باشد.

مطلب دوم اینكه آیا جمله «لاضرر و لاضرر» فقط در قضیه سمره وارد شده است یا مستقلاً نیز ذكر شده است؟ در حدیث شفعه و منع الماء نیز جمله مزبور ذكر گردیده است اما قراین زیادی وجود دارد كه در این دو مورد حدیث لاضرر به آنها اضافه شده است، فایده بحث مزبور در اینست كه اگر ثابت شود در ذیل دو حدیث فوق نیز جمله لاضرر و لاضرار وجود دارد در اینصورت لاضرر به معنی نفی خواهد بود و استفاده نهی از آن مناسبتی ندارد.

با نتیجه ای كه از دو مقدمه فوق گرفتیم مبنی بر اینكه قید «فی الاسلام» جزء روایت نیست و همچنین احتمال اینكه در غیر قضیه سمره نیز آمده باشد ضعیف است می پردازیم به اصل مطلب و بیان مفهوم لاضرر.

الف- معنی ضرر و ضرار

1-  كلمه ضرر- یكی از راه های شناخت مفاهیم شناخت آنها از راه ضدشان است. در مورد معنی ضرر برخی از لغویین تعبیر نموده اند به «خلاف النفع» و بعضی به «نقصان در حق»و گروهی به «نقص و قصور در اعیان» اما ظاهراً اختلاف در تعبیر ناشی از وضوح معنی كلمه است نه اختلاف در معنی، بنابراین بر فرض كه سخن اهل لغت حجت و دلیل باشد در مواردی رجوع به آن می كنیم كه معنی روشن نباشد و از باب مراجعه جاهل به دانا كلامش را معتبر بدانیم اما در خصوص این موارد باید به برداشت عرفی آن توجه نمود. با توجه به موارد استعمال كلمه ضرر در عرف می توان گفت: در هر جا كه نقص در اموال ایجاد شود یا منفعت مسلمی از دست برود یا به سلامت و حیثیت شخصی لطمه وارد شود ضرر تحقق یافته است.

2- كلمه ضرار- ابن اثیر به چند قول در این باره اشاره می كند:

الف) ضرر عمل یكنفر است و ضرار در صورتی است كه ورود ضرر دو جانبه باشد و به یكدیگر خسارت وارد نمایند.

ب) ضرر یعنی شروع به ایجاد زیان در حالیكه ضرار یعنی مجازات نمودن ضرر زننده با ایراد ضرر به او.

ج) ضرر در مواردی است كه شخص به دیگری ضرر می رساند تا خودش بهره مند شود و ضرار در مواردی است كه با ضرر رسانیدن به دیگری نفعی عاید او نشود.

د) هر دو به یك معنی هستند و تكرار بواسطه تأكید است.

هـ) ضرر به مفهوم ایراد زبان به غیر است بصورت عمد یا غیرعمد اما ضرار فقط شامل عمدی می شود.

و) ضرر به معنای ایجاد خسارت مالی و جانی است و ضرار یعنی در سختی و حرج قرار دادن دیگران بررسی احتمالات فوق- مبنای احتمال اول سخن معروفی است كه گفته می شود اصل در باب مفاعله اینست كه طرفینی باشد ولی با توجه به اینكه در موارد زیادی از جمله در قرآن كریم ضرار در مورد ضرر دو جانبه بكار نرفته ایت این احتمال قابل پذیرش نیست.

قیمت فایل فقط 9,000 تومان

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود.

پرداخت و دانلود

برچسب ها : بروز خسارت و نحوه جبران آن در حقوق اسلام , خسارت

نظرات کاربران در مورد این کالا
تا کنون هیچ نظری درباره این کالا ثبت نگردیده است.
ارسال نظر

دسته بندی محصولات

بخش همکاران
دسته بندی صفحات
دسته بندی اخبار
بلوک کد اختصاصی